HISTORIE

Duitse Capitulatie 5 mei 1945

Nadat Adolf Hitler op 30 april 1945 zelfmoord had gepleegd, kwam de overgave van Duitsland in een stroomversnelling. Op 4 mei werd op de Lüneburger Heide (Niedersachsen, ten zuiden van Hamburg) een document getekend dat de onvoorwaardelijke capitulatie inhield van het Duitse leger in Nederland, Noordwest-Duitsland, Sleeswijk-Holstein en Denemarken.

De volgende dag, op 5 mei 1945, overhandigde de Canadese luitenant- generaal Charles Foulkes in aanwezigheid van o.a. Z.K.H. Prins Bernhard (als hoofdcommandant Nederlandse Binnenlandse strijdkrachten) in Hotel De Wereld in Wageningen de capitulatievoorwaarden aan de Duitse generaal Blaskowitz. Dit document werd door beide generaals ondertekend. Op 6 mei 1945 werden in de Aula van de Landbouwhogeschool (naast Hotel De Wereld) de ‘Orders of Surrender’ verder uitgewerkt. In dit document stond exact omschreven hoe de Duitse troepen zich moesten gedragen, voordat ze zouden worden ontwapend. Ook kregen de geallieerden alle informatie over de Duitse troepensterkte, militaire voorraden, mijnenvelden, voorraden, etc.

De ondertekening van de capitulatievoorwaarden door generaal Foulkes en generaal Blaskowitz op 5 mei 1945 in Hotel De Wereld, is de geschiedenisboeken ingegaan als het officiële einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Sindsdien vieren we ieder jaar op 5 mei Bevrijdingsdag.

Japanse Capitulatie 15 augustus 1945

Anders dan vaak gedacht, kwam er pas op 15 augustus 1945 een einde aan de Tweede Wereldoorlog voor het Koninkrijk der Nederlanden. Op deze datum besloot Japan over te gaan tot overgave, welke op 2 september 1945 werd getekend. Japan bezette op dat moment een aantal Aziatische landen waaronder Nederlands-Indië, dat officieel tot het Koninkrijk der Nederlanden behoorde.

In de ochtend van 6 augustus 1945 dropten de Verenigde Staten een allesverwoestende atoombom op de Japanse havenstad Hiroshima. Drie dagen later volgde een tweede atoombom op de stad Nagasaki. Hiermee dwongen de Amerikanen de Japanners op de knieën en op 15 augustus 1945 capituleerde Japan onvoorwaardelijk. Hiermee kwam een eind aan de Tweede Wereldoorlog die op 2 september 1945 op de USS Missouri in de baai van Tokyo officieel werd bekrachtigd.

Bevrijdingsdag in Wageningen

Tien jaar na de capitulatie – in 1955 – werd in Wageningen de bevrijding groots gevierd met een defilé van veel binnen- en buitenlandse WO II-veteranen. Het defilé werd afgenomen door H.M. Koningin Juliana en Z.K.H. Prins Bernhard. De herdenking van de Duitse capitulatie is sindsdien vijfjaarlijks groots gevierd.

Z.K.H Prins Bernhard werd in 1975 benoemd tot ereburger van de gemeente Wageningen en was vanaf dat moment elk jaar op 5 mei aanwezig in Wageningen. De herdenkingen richtten zich toen nog uitsluitend op de capitulatie van de Duitse strijdkrachten in Nederland. Vanaf 1982 werd op 5 mei in Wageningen ook de capitulatie van Japan herdacht.

In 1987 was de herdenking in aanwezigheid van H.M. Koningin Beatrix, Z.K.H. Prins Claus en Z.K.H. Prins Bernhard. Bij die gelegenheid nam de koningin een militair defilé af waaraan ook, in beperkte mate, WOII-veteranen deelnamen. In 1988 werd voor de eerste keer een defilé gehouden waarbij Z.K.H. Prins Bernhard optrad als parade-inspecteur.

In 1990 namen, naast de Nederlandse WO II-veteranen, ook Canadese oud-strijders en eenheden van de Canadese en Nederlandse strijdkrachten deel.

Tot 1996 richtte de herdenking in Wageningen zich uitsluitend op de veteranen uit de WO II; in dat jaar werd besloten de herdenking open te stellen voor veteranen van andere oorlogen en missies. De nadruk is echter op de capitulaties blijven liggen.

In 2003 werd op verzoek van de Tweede Kamer een commissie ingesteld die moest onderzoeken op welke wijze er meer invulling kan worden gegeven aan erkenning en waardering voor de Nederlandse veteranen. Op advies van deze commissie werd twee jaar later door de regering besloten een Nederlandse Veteranendag in te stellen. Deze dag is een maatschappelijke waardering voor alle veteranen. Sinds 2006 maakt een defilé deel uit van de Nederlandse Veteranendag in Den Haag. Het was daarom niet langer opportuun een defilé voor veteranen in Wageningen te houden.

De gemeente Wageningen besloot daarop zelf het initiatief te nemen om het defilé voor te zetten; het Bevrijdingsdefilé zoals we het nu kennen. De organisatie hiervan is in handen gelegd van Wageningen45.

Inmiddels is het Bevrijdingsevenement Wageningen uitgegroeid tot een belangrijk ijkpunt in het herdenken en vieren van Bevrijdingsdag. Onder deze paraplu organiseert Wageningen45 verschillende activiteiten; op 4 mei, rond de klok van 23.15 uur, wordt de Bevrijdingsvuurceremonie gehouden met aansluitend om 24.00 uur de Bevrijdingsvuurestafette. De volgende ochtend gaat het verder met het Foulkes Festival, aan het begin van de middag de herdenkingsbijeenkomst in de Johannes de Doperkerk, vervolgens de Nationale Herdenking Capitulaties 1945 met aansluitend het Bevrijdingsdefilé. Ondertussen is van 12.00-24.00 uur het Bevrijdingsfestival Gelderland in volle gang.

null

Herdenken

In Nederland herdenken wij op 4 mei de militaire en burgerslachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog en latere missies van Nederlandse militairen.

null

Vieren

Op 5 mei vieren we dat we in Nederland in vrijheid leven.

Foto wereldgesprek

Educatie

Wageningen45 zet zich in als platform voor vrede en vrijheid en stimuleert het maatschappelijke en politieke debat.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief